Woman

Inkarîta Ya Rèko

To celebrate Amerindian Heritage Month, we publish some stories in Makushi. This is the translation of the story “Colours of the forest“, which we originally published on 17 October 2014. Huge thanks to Mr. Eugene Xavier for the translation!

Pena wanî pî amean pe pata tannel wàràrò tompara tannè, Toron yamî saptîpî waràrò pom pe.

Twîn wanî pî yarîko pe-mere-mere pe wanî, akomam pî tî pî tonakà moro paî amom po. Merunti ke wanî pî, tirèko tinkàmaî ya.

Sene pam pe pantan tèpati pî senè pemokon upî sene pata ya, sene patà tamnawironkon. Kamo moro paî tororo ya mî îîto ya tona nîîye.

Twin wîî yaî penanpî, rîwo eisha na ni pî, mikîrî pî sene wîrî ya aronè e na pî tise tonakaî paî e mòka pra wanî pî miri ye nen, e sonimi pî parî kon koretà moro paî manon wîrî pam pe e naa pî rîwo pîa.

Rîwo pia ai pî pî tanne main ta pî ya. Moro ra ma pî ya moro pai eî ta ta ton pra wanî nî, masa pra manonpe wîrî wanî pî riwo pia.

Hi ta pîa neken rîwo pî, moeo pai hi tapi rîwo ya wîrî pî miri.

Arîm ti pî rîwo senmenka to îîpî pî e Mikî rî eirî e kararpî pî gnon pata paî e pî pî amirî ta pî ys. Îton pe ye penan pî kopî ka wanî mirîrî ta pî rîwo ya wîri pî ta pî ya rîwo pî amirî ni mî kai uu’ ya mirîrî ta pî ya.

O’rîr ta pî rîwo ya” inna ta pî wîrî ya rîwo pî, masa para amirî pî uyeno-ni pî ta pî ya.

Tiponari ayesru warî pîtraronkon yentaî ta pî ya.

Amirî pià kon pe uuri ni e paî non tapî ya rîwo pî e karemekai pra tiaron kon pî moro paî uu’ yukerî ton ni pî ya kon e paî penan non, pî ta pî ya rîwo pî.

Inna ta pî rîwo ya wîrî pîtikiri ton nîp tî pia ya .

Sene wîrî ya taminawirikon wararo torn ya mi pininka pî ya e tikirton ne po to ya’e tikiriton nip o to ya penan pî e kopî ka, mirî tip o awena po to na ka koman ye, wirî tîn ka ma iona ka neken, masa pra tona kawon ekî pe wanî nî pî, weî ya’ yapî yay a. nori pe etirka ma mere mere pe.

Wei kashîrî toron ya mî ya wîrî yekarî ton nî pîptoya e po to tempra wanî toron ya mîî wanî pî.

Ekî yaî pop e neken to yenkama e po to tor’ pra’, morî pe wanî nî pî sene wîrî oma pia. Timiti to pe neken to yen ka mi ya mîrî.

Twin weî rîwo, esha pra wanî pî man pra penan pî eke mîrî rîwo -tise siriri pe pî pra wanî pî,

Tise rîwo ya mararî pra wîrî yekarî ton ne’ ya nî pî.

Nepî ya taune , rîwo ya tiaron toron ramapî wîrî konpe,kop tîa pamper tiaron waroro ko pî pî ya mirîrî pî rîwo kore’m sa nipî karmî ka pî ya tiaron toron ya mi pî.

Rîwo ya taminawironkon toron ya mi morokon tî pî ya, to pî wîrî seru kasemeka pî ya- lnrî-pam pî rîwo korem sa ni pî.

Masa pra to yen ko to ya mara ri pra.

Miri ye nen amnke pra rîwo na pî oma-ekî pîa

Rîwo ya wîrî yenkoto to koneke pî ya ere masa pe taninawironkon ya tamanikon wîrî wîî tosa pe to nî pî.

Tise rîwo senka mapî mirîrî pam pe, wîrî yekarî ton ni pî pî rîwo ipîî tanne îpia weî wîrî po paî to ya pî she paîa ya. Mararî pra epo paî yarî ko wanîni pî.

Rîwo epîî pî e pai, masa pra timiri pe use wanî pî Mirîrî tanne tiaron kon toron ya mîî epi pî.

Tise eki wîrî ya potî pî ya rîwo to ka pî ya, e ra tî pî mararonkon epî pî ewîî.

Waroro kon toron yamî epîî ranma-pî ya, niriri pî e shen pî pî.

Wîrî katoni pî korenan e wite ka tise e poto tonpra wa nî pî tona ya ipî ya nekan e tinka ma.

Nejen eki pe,

Tami nawî ron kon ya wîrî tinka ma ra ma pî. E’n’ka moro ya ta ri ko ton yuse wanî pî.

Tise twîrn toron wanî pî mîîe pe, tiaron kon toron ya mi wenaki e na pî -tiaron kon waka pî ya, era tai wen pai shemai , sere wîrî eki wîî pia ya, tiaron kon ramapra tanne-ta ri koton moka pia ya to rapotori po na tî ripî ya mirîrî to taminawiron ya ta ri ko ton moka pî to ya.

Siriri to ye, mirîrî toron ya tananawironon ya potipî man e rapotp po iriko wanî ye.

Nen-e tese mirîrî-kame.

 

Category : In Makushi, Stories
Tags :